Kongresuko hitzak
Glosarioa
Kongresuko hitzak modu errazean azalduta. Bozketak ulertzeko definizio sinplifikatuak dira; xehetasun legala Konstituzioan eta Kongresuaren Erregelamenduan dago.
A
- Abstentzioa
- Bozkatzea, ez baiezkoa ez ezezkoa aukeratu gabe. Emandako boto gisa kontatzen da, baina ez da ez aldekoen ez aurkakoen artean batzen.
- «Abstentzioa»: gehiago
- Adostasuna
- Bozkatu gabeko onarpena, inor kontra ez dagoelako. Kasu horietan ez dago botoen zenbaketarik.
- «Adostasuna»: gehiago
- Aintzat hartzea
- Lege-proposamen baten lehen bozketa: Kongresuak erabakitzen du haren izapidetzea hasten den ala ez. Baiezkoa ateratzen bada, aztertu egiten da eta alda daiteke; oraindik ez da legea.
- «Aintzat hartzea»: gehiago
- Autonomia Estatutua
- Autonomia-erkidego bakoitzaren oinarrizko araua: haren erakundeak eta eskumenak. Aldatzeko, Gorteek onartutako lege organiko bat behar da.
- «Autonomia Estatutua»: gehiago
B
- Baliozkotzea
- Kongresuak errege lege-dekretu batek indarrean jarraitzen duen ala ez erabakitzen duen bozketa. «Bai»-k irabazten badu, mantendu egiten da; «ez»-ak irabazten badu, indargabetuta geratzen da eta ez da aplikatzen.
- «Baliozkotzea»: gehiago
- Batzordea
- Gai batean espezializatutako diputatu talde baten bilera (Osasuna, Ogasuna…), non testuak aztertu eta aldatzen diren. Lege batzuk batzordeak berak onartzen ditu; beste batzuk, hala nola lege organikoak edo aurrekontuak, gero Osoko Bilkurara igarotzen dira.
- «Batzordea»: gehiago
- BOCG
- Gorte Nagusien Aldizkari Ofiziala: Kongresuan eta Senatuan izapidetzen diren testuak argitaratzen diren lekua, hala nola proiektuak, proposamenak, zuzenketak eta irizpenak.
- «BOCG»: gehiago
- BOE
- Estatuko Aldizkari Ofiziala: Estatuko legeak eta arauak argitaratzen diren egunkari ofiziala. Lege bat ez da aplikatzen bertan argitaratu arte.
- «BOE»: gehiago
- Bozketa izenduna
- Diputatu bakoitzak zer bozkatu zuen, banan-banan, erregistratuta geratzen den bozketa. Hari esker ikus daiteke webgune honetan pertsona bakoitzaren botoa.
- «Bozketa izenduna»: gehiago
D
- Diputatua
- Hauteskunde orokorretan Kongresuko 350 jarlekuetako bat betetzeko aukeratutako pertsona. Hautesbarruti bat ordezkatzen du, normalean probintzia bat.
- «Diputatua»: gehiago
- Diputatuen Kongresua
- Gorte Nagusietako bi ganberetako bat. Hauteskunde orokorretan aukeratutako 350 diputatuk osatzen dute: legeak onartzen ditu, Gobernua kontrolatzen du eta Gobernuko lehendakaria aukeratzen du.
- «Diputatuen Kongresua»: gehiago
- Diputazio Iraunkorra
- Kongresua desegina dagoenean edo bilkuraldiz kanpo funtzionatzen jarraitzen duen diputatu taldea. Adibidez, errege lege-dekretuak baliozkotu ditzake.
- «Diputazio Iraunkorra»: gehiago
E
- Ekimena
- Kongresuan izapidetzen den edozein proposamen: lege bat, mozio bat, Gobernuari egindako galdera bat…
- «Ekimena»: gehiago
- Ekonomia Ituna eta Hitzarmen Ekonomikoa
- Euskal Autonomia Erkidegoak (Ituna) eta Nafarroak (Hitzarmena) beren zerga gehienak biltzeko eta Estatuari hark ematen dituen zerbitzuengatik kopuru bat ordaintzeko sistema.
- «Ekonomia Ituna eta Hitzarmen Ekonomikoa»: gehiago
- Errege lege-dekretua
- Gobernuak «aparteko eta presazko beharrizan» kasuetan onartzen duen araua. BOEn argitaratzen denetik aplikatzen da, baina Kongresuak 30 egun ditu hura baliozkotzeko edo indargabetzeko.
- «Errege lege-dekretua»: gehiago
- Espedientea
- Kongresuan ekimen bakoitza identifikatzen duen zenbakia, adibidez 121/000045. Haren izapidetzeari jarraitzeko balio du.
- «Espedientea»: gehiago
- Estatuko aurrekontu orokorrak
- Estatuak urtebetean zenbat diru jaso eta gastatu dezakeen eta zertan finkatzen duen legea.
- «Estatuko aurrekontu orokorrak»: gehiago
- Ez zuen bozkatu
- Diputatuak ez zuen botorik eman bozketa horretan, absentziagatik edo beste arrazoi batzuengatik. Ez da abstenitzearen berdina.
- «Ez zuen bozkatu»: gehiago
G
- Gehiengo osoa
- Ganberako kideen erdiak baino gehiago: Kongresuan, 350 diputatutik 176.
- «Gehiengo osoa»: gehiago
- Gehiengo soila
- Aurkako boto baino aldeko boto gehiago daudenean. Abstentzioak ez dira bi aldeetako batentzat ere kontatzen.
- «Gehiengo soila»: gehiago
- Gorte Nagusiak
- Espainiako Parlamentua: Diputatuen Kongresua eta Senatua batera.
- «Gorte Nagusiak»: gehiago
- Gorteak desegitea
- Legegintzaldiari amaiera ematen dion eta hauteskundeak deitzen dituen erabakia. Ordutik aurrera, Osoko Bilkura ez da biltzen Kongresu berria eratu arte.
- «Gorteak desegitea»: gehiago
H
- Hautesbarrutia
- Bozkatzen den eta jarlekuak banatzen diren lurraldea. Kongresurako hauteskundeetan, 50 probintziak gehi Ceuta eta Melilla dira: 52 guztira.
- «Hautesbarrutia»: gehiago
I
- Indargabetzea
- Arau bat indarrean egoteari uzten dionean eta jada aplikatzen ez denean.
- «Indargabetzea»: gehiago
- Irakurketa bakarra
- Lege bat izapidetzeko modu azkarra: Osoko Bilkuran behin bakarrik eztabaidatu eta bozkatzen da, batzordetik igaro gabe.
- «Irakurketa bakarra»: gehiago
- Irizpena
- Batzorde batek zuzenketak aztertu ondoren onartzen duen testua. Gero Osoko Bilkuran bozkatzen da, batzordeak berak Osoko Bilkuratik igaro gabe onar ditzakeen legeetan izan ezik.
- «Irizpena»: gehiago
- Iturri ofiziala
- Erakunde publiko baten jatorrizko dokumentua, hala nola Kongresuarena edo BOErena, datuak ateratzen diren lekua.
- «Iturri ofiziala»: gehiago
- Izapidetzea
- Proposamen batek aurkezten denetik onartu edo ezesten den arte egiten duen bidea. Urrats bakoitza izapide bat da, eta bakoitzean bozketa bat egon daiteke.
- «Izapidetzea»: gehiago
J
- Jarlekua
- Diputatu batek Kongresuan duen eserlekua eta, hedaduraz, hauteskundeetan banatzen diren 350 postuetako bakoitza.
- «Jarlekua»: gehiago
K
- Kupoa
- Euskal Autonomia Erkidegoak urtero Estatuari ordaintzen dion kopurua, Ekonomia Itunaren arabera, bere gain hartu ez dituen eskumenengatik.
- «Kupoa»: gehiago
L
- Lege organikoa
- Bereziki garrantzitsuak diren gaiei buruzko legea, hala nola oinarrizko eskubideak, Autonomia Estatutuak edo hauteskundeak. Onartzeko, Kongresuaren gehiengo osoa behar da (176 aldeko boto) testu osoari buruzko azken bozketa batean.
- «Lege organikoa»: gehiago
- Lege-proiektua
- Gobernuak Kongresuari aurkezten dion lege-testu baten proposamena.
- «Lege-proiektua»: gehiago
- Lege-proposamena
- Diputatuek edo taldeek, Senatuak, autonomia-erkidegoetako legebiltzarrek edo herritarrek (500.000 sinadurarekin) aurkezten duten lege-testu baten proposamena.
- «Lege-proposamena»: gehiago
- Legebiltzar-taldea
- Kongresuan elkarrekin lan egiten duten diputatuen taldea, normalean alderdi berekoak edo alderdi aliatuetakoak. Normalean berdin bozkatzen dute.
- «Legebiltzar-taldea»: gehiago
- Legegintzaldia
- Hauteskunde orokor batzuen eta hurrengoen arteko aldia, gehienez lau urtekoa. XIV.a 2019tik 2023ra izan zen, eta XV.a, 2023tik 2026ra.
- «Legegintzaldia»: gehiago
- Legez besteko proposamena (PNL)
- Kongresuak Gobernuari zerbait eskatzeko edo iritzi bat adierazteko erabiltzen duen proposamena. Ez da legea, eta ez du legez behartzen.
- «Legez besteko proposamena (PNL)»: gehiago
M
- Mozioa
- Osoko Bilkuran bozkatzen den proposamena, ganberak jarrera hartzeko edo Gobernuari zerbait eskatzeko, askotan interpelazio baten ondoren. Legez besteko proposamena bezala, ez da legea.
- «Mozioa»: gehiago
O
- Osoko Bilkura
- Kongresuko diputatu guztien bilera. Han egiten dira webgune honek jasotzen dituen bozketak.
- «Osoko Bilkura»: gehiago
- Osoko zuzenketa
- Lege-proiektu oso bat ezesteko (Gobernuari itzultzeko) edo beste testu batekin ordezteko proposamena. Itzulketakoa onartzen bada, proiektuak ez du aurrera egiten.
- «Osoko zuzenketa»: gehiago
S
- Senatua
- Gorte Nagusietako beste ganbera. Kongresuak onartutako legeak berrikusten ditu: aldaketak (zuzenketak) proposa ditzake edo betoa jar diezaieke, eta gero Kongresuak erabakitzen du.
- «Senatua»: gehiago
T
- Talde Mistoa
- Beste inongo taldetan ez dauden diputatuak joaten diren taldea; adibidez, haien alderdiak ez dituelako betetzen talde propioa izateko jarleku- eta boto-baldintzak. Haren kideek elkarren artean modu desberdinean bozka dezakete.
- «Talde Mistoa»: gehiago
- Testu osoaren bozketa
- Testu osoari buruzko azken bozketa. Lege organikoetan derrigorrezkoa da, eta gehiengo osoa behar du (176 aldeko boto).
- «Testu osoaren bozketa»: gehiago
- Txostengintza
- Testu bat eta haren zuzenketak aztertzen dituen eta batzorderako txosten bat prestatzen duen diputatu talde txikia.
- «Txostengintza»: gehiago
Z
- Zuzenketa
- Izapidetzen ari den testu bati egindako aldaketa-proposamena: zerbait gehitzea, kentzea edo aldatzea.
- «Zuzenketa»: gehiago
Webguneko laburpen eta azalpenetan, hitz batzuk puntuekin azpimarratuta ikusiko dituzu, zuzenketa bezala. Ukitu, edo sakatu Sartu, eta haien definizioa irekiko da testutik irten gabe. Hemen daude denak, A-tik Z-ra ordenatuta, eta bakoitzak bere orria du.
Hitzen bat falta zaizu?
Webguneko testu batek ulertzen ez duzun hitz bat erabiltzen badu, idatzi iezaguzu eta gehituko dugu.